☰ منوها

  کد خبر : 42
  تاریخ : 1397/04/12   ساعت : 9:22:15 AM
QR code فریدون جیرانی :خلاقیت قاعده ندارد

اولین کارگاه آموزشی جشنواره فیلم سایه در نخستین روز به موضوع فیلمنامه نویسی با حضور فریدون جیرانی، کارگردان و فیلمنامه نویس سینمای ایران اختصاص داشت.

این کارگاه آموزشی که با استقبال خوب مخاطبین مواجه شد ساعت ۱۸ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.

در ابتدای این کارگاه فریدون جیرانی که از داوران بخش فیلمنامه نویسی جشنواره نیز است در مورد فیلمنامه های شرکت کننده در این جشنواره گفت: "من ۲۰ فیلمنامه را مطالعه کردم که ایده پردازی های بسیار خوبی داشتند و دارای نگاه تازه ای به سینما بودند."

وی اضافه کرد: "فیلم کوتاه یک ایده و فکر است و آن ایده قهرمان دارد پس در نهایت میشود قواعد سه پرده ای را در فیلم کوتاه هم پیاده کرد. شما باید فکر خود را وارد هنر خود بکنید که این فکر حاصل مطالعات شماست و نه ایده ای که به شما الهام شده و من اصولا معتقد به الهام و خلسه نیستم و در کتابی نیز خواندم که نویسنده نباید منتظر الهام باشد بلکه باید از طریق تحقیقات سعی کند قهرمان خودش را پرورش دهد. فیلمنامه کوتاه چیزی دور از فیلمنامه بلند نیست و تنها زمان کوتاه تر میشود و مسئله ایجاز مهم میشود و ایجاز خود به شما خلاقیت را می آموزد و شما باید در کوتاه ترین زمان ممکن حرف مهمی بزنید و صحبت هایی که در مورد فیلمنامه های بلند شد به فیلمنامه های کوتاه تعمیم پیدا میکند." فریدون جیرانی در این کارگاه آموزشی توصیه ای به همه شرکت کنندگان کرد: "خلاقیت‌های فردی قاعده ای ندارند و این ذهن شما است که به شما میگوید چگونه با کلیشه رفتار کنید. کتاب گسست موفق از قواعد در رابطه با این موضوع پیشنهاد می‌شود."

او صحبت های خود را در رابطه با الگوهای فیلمنامه نویسی اینگونه ادامه داد: "من در کلاسهای خودم سعی بر این دارم که فراتر از الگوی سه پرده ای کار شود و در واقع قواعد فیلمنامه نویسی را تدریس کنم. مثل اصطلاحاتی که در زمینه فیلمنامه نویسی وارد سینمای ایران شده مانند پیرنگ و خرد پیرنگ و ضد پیرنگ و...

مثلا در مورد فیلمنامه خرده پیرنگ شاخص ترین مثال فیلم درباره الی است. به طور کلی هر چه فیلم در سینمای اجتماعی امروز می بینید به صورت خرده پیرنگ است. این سبک بدون اینکه الگوی سه پرده ای در آن باشد رواج پیدا کرده. در مورد الگوی سه پرده ای در کتابهای مختلفی صحبت شده مانند کتاب چگونه فیلمنامه بنویسیم اثر سید فیلد و کتاب داستان اثر رابرت مک کی و کتاب پرده سوم."

جیرانی ادامه داد: "نکته مهم الگوی سه پرده ای سیر قهرمان از ارزش به ضد ارزش یا بالعکس است همان چیزی که در کتابهای جدید به نام مکاشفه نفس و مباحثه اخلاقی نام برده شده. مثلا در فیلم محله چینی ها قهرمان فیلم از مرحله A به مرحله B میرسد و ابعاد موضوع جنایی گسترده میشود و شما با موضوع تقابل قهرمان و ضد قهرمان مواجه هستید. نمونه دیگری که مکاشفه نفس خوبی دارد پدرخوانده است. سیری که قهرمان  طی میکند تا تبدیل به یک جنایتکار شود یا در کازابلانکا یک انسان بی تفاوت تبدیل به انسان آرمان گرا میشود. این نکته، یعنی وجود قهرمان های هدف دار در فیلمها، نکته ای است که کمتر در فیلم ها به آن توجه شده. اصولا مفاهیم در فیلمهای داستانی و سه پرده ای خیلی مهم است که ما همیشه از آن غافل بودیم. همه قهرمان ها در فیلم های سه پرده ای یک مشکل دارند که قرار است به آن فائق آیند که در نبرد با ضد قهرمان شکل میگیرد. در کل الگوی سه پرده ای نه تنها کهنه نشده است بلکه حرف اصلی را در تمام فیلمهای درخشان تاریخ سینما میزند."

جیرانی ادامه داد: "یک تمرین خوب برای فیلمنامه نویسی این است که فیلمهایی را که میبینید خلاصه و درون مایه آن را در یک خط بنویسید. برای مثال فیلم کینگ کونگ که اصلا یک فیلم ساده نیست و با روشی موضوع تمدن را مد نظر قرار داده است که شما در نهایت عاشق این حیوان و از آدم های شهری متنفر می شوید."

وی در رابطه با اینکه برای نوشتن فیلمنامه ابتدا باید چه کاری کرد گفت: "اولین کاری که برای فیلمنامه نویسی باید انجام دهید آن است که باید روی کاغذ بیاورید که چه چیزی میخواهید بجویید و اگاهانه آن جمله را تبدیل به موضوع کنید."

جیرانی در پاسخ به این سوال که خود او چگونه نوشتن یک فیلمنامه را آغاز میکند گفت: "فیلمسازی در ایران تابع شرایط است و از قبل قابل پیشبینی نیست. در مورد من معمولا یک کتاب یا یک ایده من را تحت تاثیر قرار می دهد و سپس دنبال آن ایده میروم تا ببینم قابل نمایش است یا خیر. سپس آن ایده در امروزش پیدا میکند و من از یادداشت کردن شروع میکنم و تقریبا همه چیز را هر چند به صورت پراکنده می نویسم و بعد به دنبال شکل گیری قصه و بعد از آن ایجاد ساختار میروم و سپس یک صحنه بندی تقریبا ناقص انجام میدهم و یک توالی این چنینی را ایجاد میکنم و بر اساس آن توالی شروع به نوشتن فیلمنامه میکنم. مدتی است به این نتیجه رسیده ام که ابتدا لحن خودم را پیدا کنم مثلا در فیلم خفه گی تمام فیلم زیر یک سقف گرفته میشود."

دوازدهمین جشنواره فیلم کوتاه سایه از ۱۰ تا ۱۳ تیر در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به دبیری سروش حضرتی نیکو در حال برگزاری است.